Çocukların Problem Çözme Becerilerini Geliştirmek İçin Fırsatlar Yaratın

Ebeveynlerin ve eğitimcilerin ortak amacı; çocukların dayanıklı, çözüm odaklı, çok yönlü düşünebilen, alternatif çözüm yollarını deneyebilen bireyler olarak yetiştirilmesi. Bu noktada çocukların fiziksel olduğu kadar duygusal olarak da güçlü bireyler olmaları için yetişkinlere birçok görev düşüyor.

Ebeveynlerin ve eğitimcilerin ortak amacı; çocukların dayanıklı, çözüm odaklı, çok yönlü düşünebilen, alternatif çözüm yollarını deneyebilen bireyler olarak yetiştirilmesi. Bu noktada çocukların fiziksel olduğu kadar duygusal olarak da güçlü bireyler olmaları için yetişkinlere birçok görev düşüyor.   İTÜ GVO Beylerbeyi Ortaokulu Psikolojik Rehberlik ve Danışmanlık Birimi, çocukların problem çözme becerilerini geliştirmekle ilgili önerilerde bulunuyor.

Ebeveynleri tarafından her arzusu yerine getirilen çocukların duygusal dayanıklıkları düşük oluyor
Ebeveynleri tarafından her arzusu yerine getirilen çocukların, kendi başlarına bir problem çözmeleri gerektiğinde ya da kendilerini zorlayan şartlar ile karşılaştıklarında duygusal olarak dayanıklılıklarının düşük olduğu, zorluklar ya da başarısızlıklar karşısında çabuk yıldıkları görülüyor. Çocukların üzülmemesi, sorun yaşamaması için verilen çaba onları yaşama karşı savunmasız bırakıyor. Baş edebileceği zorluklarla kendi başına mücadele etmesi için teşvik edilmeyen çocukların yaşamda karşılaşabilecekleri daha büyük zorluklar karşısında güçlü olması da mümkün olmuyor. Karşılaşılan ve aşılabilen her zorluk çocuk için büyümenin ve güçlenmenin bir yolu. Bu zorluklar ile nasıl baş edebileceğini bulmaya çalışırken de sorumluluk alması gerekiyor.

Anne-baba tutumları ile çocukların problem çözme becerileri arasında büyük bir ilişki var
Çocukları desteklemenin yolu, problem çözme konusunda anne-babanın çocuklara iyi bir model oluşturmasından geçiyor. Yapılan araştırmalarda, anne baba tutumları ile çocukların problem çözme becerilerinin gelişimi arasında doğrudan bir ilişki olduğu ortaya kondu. Çocukları yaşama karşı güçlük kılmak, kendi kendine yetebilen bireyler olarak yetiştirmek için anne baba tutumlarının gözden geçirilmesi oldukça faydalı.

Akademik beceriler yaşam becerilerinden bağımsız değil
Çocukların zorluklarla baş etme becerilerini değerlendirirken bakılması gereken önemli noktalar var. Örneğin, çocuklar sorumluluklarını kendi başına yerine getirebiliyor mu? Her şeyi onun için yapan birileri var mı? Yaşına uygun sorumluluk verilmeyen çocukların yaşam becerilerini geliştirmelerini ve zorluklar karşısında sabır göstermelerini beklemek haksızlık olacaktır. Akademik beceriler de yaşam becerilerinden bağımsız değildir; yaşama dair sorumluluk almayan bir çocuğun okul başarısı için de kendi potansiyelini göstermesini beklememek gerekir. Ebeveynlerin çocuklara yaşına uygun sorumluluklar vermekten çekinmemesi oldukça önemli. Çocuklar küçük yaştan itibaren kendi başlarına bir şeyler başarabildiklerini gördükçe daha zor görevler için motive olacaklardır.

Çocukların problem çözme becerilerini geliştirmek için fırsatlar yaratın

• Çocuklara insanlara yardımcı olmak için fırsatlar verebilirsiniz. Örneğin kendilerinden yaşça küçüklerle veya yaşlılarla ilgilenebilirler. Yardımcı olmanın, faydalı olmanın keyfine varan çocuklar maddi kayıplar karşısında güçlü olabilir; daha büyük hedeflerle yollarına devam edebilirler.
• Çocuklara çeşitli kitaplar okuyarak, kitapta olan karakterlerle ilgili sorular sorabilirsiniz. Örneğin kitaptaki karakter bir sorunla karşılaşmıştır, siz de çocuğunuza “Eğer, sen onun yerinde olsaydın ne yapardın?” diye sorabilirsiniz. Böylece çocuğunuza farklı sorunlar hakkında düşünme fırsatı vermiş olursunuz.
• Günlük sohbetlerinizde, karşınıza çıkan zorluklardan bahsedebilir ve nasıl çözdüğünüzü anlatabilirsiniz. Bunu düzenli bir hale getirerek her akşam her bir aile bireyinin gün içinde aştığı bir zorluktan bahsetmesi zorlukların yıldırıcı olmaması adına örnek olacaktır.
• Ailecek karşınıza çıkan bir problemi çözdükten sonra, onun hakkında konuşmak ve “Bu problemi başka türlü nasıl çözerdik?” şeklinde fikir alışverişi yapmak da çocuklarınızı geliştirici bir etkinlik olabilir.